Αν βάζεις πολύ αλάτι στο φαγητό κινδυνεύεις με κατάθλιψη, λέει μελέτη
Μια απλή διατροφική συνήθεια μπορεί να επηρεάζει τη διάθεση περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.
Μέχρι τώρα ξέραμε μόνο ότι το επιπλέον αλάτι στο φαγητό επηρεάζει μόνο την καρδιά και την πίεση . Τώρα μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutritional Neuroscience συνδέει τη συχνή χρήση αλατιού στο τραπέζι με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης και μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής. Τα ευρήματα ανοίγουν μια νέα συζήτηση γύρω από τον ρόλο των καθημερινών διατροφικών συνηθειών στην ψυχική υγεία.
Η κατάθλιψη δεν περιορίζεται απλώς σε κακή διάθεση, αλλά συνοδεύεται από απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες, κόπωση, διαταραχές ύπνου και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυξημένη θνησιμότητα. Γι’ αυτό οι επιστήμονες αναζητούν παράγοντες της καθημερινότητας που μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισής της. Η διατροφή έχει ήδη συνδεθεί με τη διάθεση, όμως η προσθήκη αλατιού στο τραπέζι δεν είχε μελετηθεί εκτενώς μέχρι σήμερα.
Τι έδειξαν τα στοιχεία από 15.000 Αμερικανούς
Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η υπερβολική κατανάλωση νατρίου είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι οι ίδιες βιολογικές οδοί που επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα ενδέχεται να επηρεάζουν και τον εγκέφαλο. Για να διερευνήσουν τη σχέση, ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 15.000 ενήλικες που συμμετείχαν στην αμερικανική έρευνα National Health and Nutrition Examination Survey την περίοδο 2007–2018.
Οι συμμετέχοντες δήλωσαν μέσω ερωτηματολογίου πόσο συχνά προσθέτουν αλάτι στο φαγητό τους στο τραπέζι, χωρίς να υπολογίζεται το αλάτι που χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα. Παράλληλα, συμπλήρωσαν το ψυχομετρικό εργαλείο Patient Health Questionnaire-9, το οποίο αξιολογεί συμπτώματα κατάθλιψης των τελευταίων δύο εβδομάδων. Βαθμολογία 10 και άνω θεωρείται ένδειξη κλινικά σημαντικής κατάθλιψης.
Αφού έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, εισόδημα, εκπαίδευση, κάπνισμα και χρόνια νοσήματα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ένα σαφές μοτίβο: όσοι δήλωναν ότι προσθέτουν συχνά αλάτι είχαν σημαντικά υψηλότερες πιθανότητες να εμφανίζουν καταθλιπτικά συμπτώματα σε σύγκριση με όσους σπάνια χρησιμοποιούσαν την αλατιέρα. Μάλιστα, όσο αυξανόταν η συχνότητα αυτής της συνήθειας, τόσο αυξανόταν και η συνολική βαθμολογία κατάθλιψης.
Ο ρόλος των γονιδίων στην προτίμηση για αλάτι
Ωστόσο, μια παρατηρητική μελέτη δεν αρκεί για να αποδείξει αιτιώδη σχέση. Είναι πιθανό, για παράδειγμα, άτομα με χαμηλή διάθεση να στρέφονται σε πιο αλμυρές τροφές για «παρηγοριά». Για να ξεπεράσουν αυτό το εμπόδιο, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της Μεντελικής τυχαιοποίησης, αξιοποιώντας γενετικά δεδομένα από τη βάση UK Biobank.
Η μέθοδος αυτή βασίζεται στο ότι ορισμένες γενετικές παραλλαγές σχετίζονται με προτίμηση στη γεύση, όπως η επιθυμία για αλάτι. Επειδή τα γονίδια παραμένουν σταθερά σε όλη τη ζωή, μπορούν να λειτουργήσουν σαν «φυσικό πείραμα» για να εξεταστεί αν η αυξημένη κατανάλωση αλατιού οδηγεί πράγματι σε κατάθλιψη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η γενετική προδιάθεση για υψηλότερη πρόσληψη αλατιού συνδεόταν με 11% αυξημένο κίνδυνο καταθλιπτικών συμπτωμάτων και 28% αυξημένο κίνδυνο μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής.
Πιθανοί βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από τη σύνδεση
Μία πιθανή εξήγηση αφορά τον άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–επινεφριδίων, το σύστημα που ρυθμίζει την αντίδραση του οργανισμού στο στρες μέσω ορμονών όπως η κορτιζόλη. Η υπερβολική πρόσληψη νατρίου ενδέχεται να διαταράσσει τη λειτουργία αυτού του μηχανισμού, οδηγώντας σε υπερπαραγωγή ορμονών του στρες, κάτι που παρατηρείται συχνά σε άτομα με κατάθλιψη.
Παράλληλα, η αυξημένη κατανάλωση αλατιού έχει συνδεθεί με φλεγμονή και οξειδωτικό στρες, δηλαδή διαδικασίες που προκαλούν βλάβες στα κύτταρα. Τέτοιες βιολογικές μεταβολές μπορούν να επηρεάσουν περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν τα συναισθήματα, όπως ο ιππόκαμπος. Δεν αποκλείεται επίσης να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: αρνητική διάθεση να οδηγεί σε ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές, οι οποίες με τη σειρά τους επιδεινώνουν τη διάθεση.
Μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: η μείωση του επιπλέον αλατιού στο τραπέζι δεν ωφελεί μόνο την καρδιά, αλλά ίσως και την ψυχική μας ισορροπία. Σε μια εποχή όπου η κατάθλιψη αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας, ακόμη και μικρές αλλαγές στις καθημερινές μας συνήθειες μπορεί να αποδειχθούν σημαντικές.
